Anayasa Mahkemesi, Kadriye Şendir'in sigorta başlangıç tarihinin tespiti amacıyla açtığı davada, benzer uyuşmazlıklara ilişkin yargı kararlarının değerlendirilmemesi nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Yüksek Mahkeme, yeniden yargılama yapılmasına ve başvurucuya toplam 40 bin 487 lira 60 kuruş yargılama gideri ödenmesine karar verdi.

30 Ekim 2026 tarihli ve 33415 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi (AYM) kararı, sigorta başlangıç tarihinin tespiti davalarında mahkemelerin gerekçelendirme yükümlülüğünü gündeme taşıdı.

AYM İkinci Bölümü, Kadriye Şendir'in 2021/32883 başvuru numaralı dosyasını 5 Mayıs 2026 tarihinde karara bağladı. Yüksek Mahkeme, başvurucunun sunduğu ve davanın sonucunu etkileyebilecek nitelikteki emsal yargı kararlarının değerlendirilmemesini Anayasa'nın 36. maddesiyle güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlali olarak değerlendirdi.

1989 yılındaki çalışmasının sigorta başlangıcı sayılmasını istedi

Kadriye Şendir, 19 Eylül 2016 tarihinde Kırklareli İş Mahkemesinde Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) aleyhine dava açtı.

Şendir, 11 Eylül 1989 tarihinde çalışmaya başladığı işyerindeki faaliyetinin sigorta başlangıç tarihi olarak kabul edilmesini talep etti.

İlk derece mahkemesi, başvurucunun talebini kabul ederek sigorta başlangıç tarihinin tespitine karar verdi.

Ancak SGK'nin kararı temyiz etmesi üzerine dosya Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin önüne geldi.

Yargıtay kararı bozdu, yerel mahkeme davayı reddetti

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 3. maddesinde yer alan el halıcılığı faaliyetlerine ilişkin istisna hükmünü dikkate alarak ilk derece mahkemesinin kararını bozdu.

Bozma kararının ardından yeniden yargılama yapan Kırklareli İş Mahkemesi, Yargıtayın hukuki değerlendirmesine uyarak davanın reddine karar verdi.

Kadriye Şendir ise benzer koşullarda çalışan başka sigortalılar hakkında verilen kabul kararlarını yargılama sırasında gündeme getirdi.

Başvurucu, kendi durumuyla benzer özellikler taşıyan uyuşmazlıklarda farklı kararlar verilmesine rağmen bu farklılığın mahkemeler tarafından yeterince açıklanmadığını ileri sürdü.

AYM: Davanın sonucunu etkileyebilecek iddialar karşılanmalı

Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuruyu gerekçeli karar hakkı kapsamında inceledi.

Yüksek Mahkeme, yargı mercilerinin tarafların ileri sürdüğü bütün iddialara ayrıntılı yanıt vermek zorunda olmadığını, ancak uyuşmazlığın sonucunu değiştirebilecek temel iddiaları değerlendirmeleri gerektiğini vurguladı.

Kararda, başvurucunun sunduğu emsal kararların sigorta başlangıcının tespiti bakımından önem taşıdığına dikkat çekildi.

AYM, benzer uyuşmazlıklarda verilen kararların neden somut olaya uygulanmadığının veya bu kararlardan neden farklı bir sonuca ulaşıldığının açıklanmamasını gerekçeli karar hakkı yönünden sorunlu buldu.

Yeniden yargılama yapılacak

Anayasa Mahkemesi, Kadriye Şendir'in gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar vererek ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına hükmetti.

Bu kapsamda kararın bir örneğinin Kırklareli İş Mahkemesine gönderilmesine karar verildi.

AYM ayrıca başvurucuya 487,60 TL harç ve 40 bin TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 40 bin 487,60 TL yargılama gideri ödenmesini kararlaştırdı.

Yeniden yargılamada, başvurucunun ileri sürdüğü emsal kararların ve uyuşmazlığın esasına etkili iddiaların değerlendirilmesi gerekecek.

Karar, sigorta başlangıcı davaları açısından ne anlama geliyor?

AYM'nin kararı, sigorta başlangıç tarihinin doğrudan 1989 yılı olarak kabul edildiği anlamına gelmiyor. Yüksek Mahkeme, başvurucunun sigortalılık başlangıcına ilişkin talebinin esasını karara bağlamak yerine, yargılama sırasında ileri sürülen önemli iddiaların yeterli gerekçeyle karşılanmadığını tespit etti.

Karar, özellikle geçmiş yıllardaki çalışmalarının sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesi için dava açan kişiler bakımından önem taşıyor.

Benzer uyuşmazlıklarda verilen mahkeme kararlarının değerlendirilmesi, farklı sonuçlara ulaşılması halinde bu farklılığın hukuki gerekçelerinin açıklanması ve tarafların davanın sonucunu etkileyebilecek iddialarının karşılanması, adil yargılanma hakkının önemli unsurları arasında yer alıyor.

Kararın künyesi: Anayasa Mahkemesi, Kadriye Şendir Başvurusu, Başvuru No: 2021/32883, Karar Tarihi: 5 Mayıs 2026, Resmî Gazete: 30 Ekim 2026, Sayı: 33415, Sayfa: 12–17.

Kaynak: 30 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete, Anayasa Mahkemesi kararı.